Yaqinda muxbirlar Jiangsu provinsiyasining Nantong shahrida o‘tkazilgan 2025 yilgi Milliy neft va kimyo sanoati iqtisodiy vaziyatini tahlil qilish konferensiyasida ma’lum qilishlaricha, joriy yilning birinchi yarmida neft-kimyo sanoatining iqtisodiy faoliyati asosan barqaror bo‘lib, oltita asosiy xususiyatni namoyon etdi.

Birinchidan, xom neft ishlab chiqarish, import, qayta ishlash hajmi va iste’molning barchasi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan o‘sdi. Bu o‘tgan yili xom neft importi, qayta ishlash hajmi va ko‘rinadigan iste’mol bir vaqtning o‘zida pasayganidan keyin pasayishdan o‘sishga burilish bo‘ldi.

Ikkinchidan, asosiy kimyoviy mahsulotlar ishlab chiqarish hajmi ham, iste’moli ham o‘sdi, bu neft-kimyo mahsulotlari va kimyoviy materiallarga bo‘lgan bozor talabi barqaror ekanini ko‘rsatadi.

Uchinchidan, sektorlar bo‘yicha farqlanish kuchaydi. Kimyo sektori neft va gazni qidirish hamda qayta ishlash sektorlariga qaraganda yaxshiroq natija ko‘rsatdi va "ikki o‘sish va bir pasayish"ni boshdan kechirdi: daromad hamda import va eksport hajmi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan o‘sdi, ammo foyda o‘tgan yilning shu davriga nisbatan kamaydi. Neft va gazni qidirish hamda qayta ishlash sektori daromad, foyda va import-eksport hajmida "uch pasayish"ni boshdan kechirdi.

To‘rtinchidan, import va eksport hajm oshib, narxlar pasayish tendensiyasini davom ettirdi. Ma’lumotlar shuni ko‘rsatdiki, jami import va eksport hajmi, import qiymati va savdo taqchilligi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan kamaydi, faqat eksport qiymati 0.4% ga biroz oshdi. Bu asosan global bozorda neft-kimyo mahsulotlari narxlarining pastligicha qolayotgani bilan bog‘liq edi.

Beshinchidan, tayyor neft mahsulotlari ishlab chiqarish ham, iste’mol ham kamaydi. Bu yil birinchi marta tayyor neft mahsulotlarining umumiy hajmi, shuningdek benzin, kerosin va dizel ishlab chiqarish hamda iste’moli bir vaqtning o‘zida kamaydi. Bu yangi energiyali avtomobillarning benzin bozoriga ta’siri va dizelning suyultirilgan tabiiy gazda ishlaydigan og‘ir yuk mashinalari tomonidan almashtirilishi tufayli, dizel iste’moli 13-besh yillik reja oxirida cho‘qqiga chiqqan bo‘lsa, benzin iste’moli bundan oldinroq, 14-besh yillik rejaning o‘rtalarida cho‘qqiga chiqqanini ko‘rsatadi. Bundan tashqari, yilning birinchi yarmida xom neftni qayta ishlash hajmi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 1.6% ga oshgan bo‘lsa-da, tayyor neft mahsulotlari ishlab chiqarish 5.4% ga kamaydi, natijada tayyor neft mahsulotlari chiqish koeffitsiyenti 55.3% ni tashkil etdi, bu o‘tgan yilning birinchi yarmidagi 59.7% dan past. Bu neft-kimyo sanoatining so‘nggi yillarda neft mahsulotlari ishlab chiqarishni kamaytirish va kimyoviy mahsulotlar ishlab chiqarishni oshirishga qaratilgan tuzilmaviy moslashuv, transformatsiya va modernizatsiyani jadallashtirish ishlari natija berayotganini ko‘rsatadi.

Oltinchidan, xom neft va asosiy neft-kimyo mahsulotlari narxlari pasayishda davom etdi, bunga asosan Rossiya-Ukraina mojarosining davomli keskinlashuvi, Isroil-Falastin mojarosining kuchayishi, Eron va Isroil o‘rtasidagi to‘satdan yuzaga kelgan mojaro, shuningdek iqtisodiy o‘sishning sustligi va noaniqliklarning ortishi sabab bo‘ldi.

"Yilning birinchi yarmida neft-kimyo sanoati milliy energetika xavfsizligini ta’minlash, yaxshi qishloq xo‘jaligi hosilini kafolatlash hamda ichki bozorda barqaror ta’minot va narxlarni saqlashga muhim hissa qo‘shdi," dedi Xitoy neft va kimyo sanoati federatsiyasi Partiya qo‘mitasi kotibi o‘rinbosari va vitse-prezidenti Fu Xiangsheng. Yilning ikkinchi yarmida sanoat sifat va samaradorlikni oshirishni ustuvor yo‘nalish sifatida belgilashi, xarajatlarni kamaytirish, samaradorlikni oshirish, salohiyatni ishga solish va samaradorlikni optimallashtirishga e’tibor qaratishi kerak. Shu bilan birga, neft-kimyo sanoatining yuqori darajali va yashil rivojlanish sari transformatsiyasini jadallashtirish; "involyutsion" raqobatga qat’iy qarshi turish va eskirgan ishlab chiqarish quvvatlarining tartibli chiqib ketishini rag‘batlantirish; 15-besh yillik reja sari harakatlanar ekanmiz, neft-kimyo qudratiga aylanish maqsadiga qat’iy erishish; va ichki xavfsizlikni ta’minlash uchun xavfsizlikning asosiy chegarasiga rioya qilish zarur.